(SVVN)Mỗi ngày có thêm hàng triệu người “mới” trên khắp thế giới tham gia vào thế giới mạng. Họ lập một hòm thư, họ tham gia vào một diễn đàn, họ sử dụng một dịch vụ mạng, họ bắt đầu thực hiện những giao dịch, họ chơi một game online, hoặc đơn thuần là họ đọc báo và tìm kiếm thông tin. Và không ít trong số họ đã bị lừa trên mạng, theo rất nhiều cách khác nhau.

Lừa đảo dựa trên lòng tham của gà

Dù có thừa nhận hay không, lần đầu tiên bạn lên mạng và nhận được một “pop-up ad” – cụm từ dùng để chỉ những quảng cáo đột nhiên hiện ra khi bạn đang truy cập một địa chỉ nào đó trên mạng, pop-up đó nói rằng bạn đã là khách hàng thứ… hai triệu (hoặc ba triệu bốn triệu năm triệu… ) của họ và họ vui lòng tặng cho bạn một chuyến du lịch miễn phí tới Bali, tới Hawaii… Bạn có sốc? Cảm giác của tất cả những người nhận được pop-up kiểu này đều là nửa tin nửa ngờ. Đa phần trong chúng ta đều nhận ra rằng điều đó rất khó là sự thật, nhưng lại cũng muốn thử vì… có mất gì đâu. Chỉ việc đọc kỹ mảnh pop-up đó, làm theo chỉ dẫn vì biết đâu chuyến du lịch miễn phí đó là có thật. Ngay bắt đầu từ thời điểm “muốn tin” đó, bạn đã chính thức bị lừa bởi gần như không có bất cứ một kiểu “số lượng khách hàng truy cập trúng thưởng” nào trên mạng là thật.

Thứ bạn sẽ mất đầu tiên chắc chắn là thời gian, bởi quy trình để “nhận giải thưởng” đó khá lằng nhằng, bạn sẽ phải đăng ký rất nhiều thứ, trả lời rất nhiều câu hỏi cá nhân. Vấn đề cũng bắt đầu nảy sinh từ đây. Nam, một sinh viên Ngoại thương kể: “Hồi trước tôi có đứa bạn mới ở quê lên, lon ton lập địa chỉ mail và tham gia vào các diễn đàn. Rồi một ngày nó nhận được một “lộc trời rơi xuống” kiểu đấy, thay vì hỏi ý kiến những người nhiều kinh nghiệm hơn thì nó lại cứ âm thầm làm theo. Và kết quả là cu cậu được một phen hớ khi giải thưởng thì chẳng thấy đâu mà hằng ngày thì cứ nhận được đến vài trăm lá thư quảng cáo các kiểu gửi vào hòm mail. Rõ ràng là khi đăng ký nhận giải thưởng du lịch ảo kia, nó đã vô tình bán địa chỉ mail miễn phí cho công ty chuyên thực hiện những quảng cáo trên mạng”. Trường hợp như bạn của Nam còn là nhẹ nhàng bởi có không ít người khi đăng ký đã mất luôn cả thẻ ngân hàng! Tất cả chỉ tại cái sự tham!

Pop-up chỉ là một trong số nhiều kiểu lừa đảo như thế, một thành viên tên Lenky trên diễn đàn CVA từng kể một câu chuyện là cô nhận được một bức mail của một trang web chuyên về quay sổ xố nói rằng họ đang thực hiện một chương trình quay sổ xố miễn phí trên trang web của họ, tất cả những gì cần phải làm là đăng ký thành viên. Trong bản đăng ký online đó chỉ việc điền họ tên địa chỉ và thẻ credit card. Cô bạn làm theo vì nghĩ rằng biết đâu có ngày vài triệu đôla sẽ đổ lên đầu mình. Nhưng một tháng sau cô bạn hết hồn khi thấy thẻ của mình mất vèo vèo 300 đôla. Kiểm tra lại mới biết rằng trang web kia tự động trừ 10 đôla mỗi ngày “phí dịch vụ” vào thẻ của thành viên. Nhưng chẳng biết kiện thế nào bởi đó là một sự lách luật của trang web đó khi đúng là xổ số thì quay miễn phí nhưng họ lại tự động trừ tiền khác vào credit card. “Có trách thì tự trách mình không chịu đọc kỹ quy định của trang web lừa đảo đó khi đăng ký!” – Lenky than thở trên diễn đàn.

“Lính mới” xin chết!

Những người mới tham gia vào giới mạng cũng đều từng nghe qua những câu chuyện về “cứu net” – mà thực ra là bị dắt mũi bằng một vài cảm xúc nhất định hoặc vì lòng tin để rồi bị lừa tiền hoặc bị trấn lột. Đây là một kiểu lừa mặc dù cũ nhưng vẫn có khối lính mới “xin chết”. Mọi việc sẽ bắt đầu khi bạn tham gia một chat group hoặc được add bởi một nick lạ nào đó, thường là một cô gái sẽ bắt chuyện với một chàng trai, và sau một hồi chat chit vào show webcam thì sẽ đến màn “cứu net” khi mà cô gái trình bày rằng em đang không có tiền, em đang dạt nhà… nếu có thể thì hãy đến trả tiền net cho em. Và rồi nếu bạn dính cái bẫy sơ đẳng đó thì một là bạn sẽ phải trả một số tiền rất vô lý tại quán net, hoặc bạn sẽ đi theo cô gái lạ và mất toàn bộ số tiền cũng như đồ đạc mà bạn mang theo!

Các màn tặng đồ miễn phí trên mạng – cũng là một sự đánh vào lòng tham của những tín đồ mạng non nớt. Vinh, một sinh viên trường Đại học Hà Nội, kể lại câu chuyện đau đớn: “Mình đọc trên một diễn đàn có một topic của một người nói rằng “bạn ấy” vừa học xong đại học và muốn để lại toàn bộ sách cũng như những ghi chép trên ghế nhà trường cho sinh viên mới nên bạn nào có nhu cầu thì liên lạc! Mình thấy cũng hay nên liên lạc theo số điện thoại đó, người nghe máy nói rằng anh ấy đang bận một số việc ở nhà nên nếu rảnh thì cứ đến đó lấy. Khi đi đến địa chỉ mà anh ấy nói ở trong một ngõ ở K.T thì mình đã nghi nghi bởi ngõ rất vắng và tối, khi mình còn đang loay hoay chưa biết nên tìm tiếp hay quay về thì một đám thanh niên ùa ra chặn đường. Và hậu quả là mình mất hết số tiền mang theo trong người, kể cả điện thoại và xe!”.

Những câu chuyện như thế không hiếm ở khắp nơi trên mạng, bạn thường đọc nó ở “đâu đó” nhưng rồi khi điều tương tự xảy ra với bạn thì có thể bạn vẫn mắc bẫy. Bạn đọc được một tin về việc một tổ chức nào đó đang quyên góp, bạn có thể gửi 10.000 đồng hoặc nhiều hơn đến một địa chỉ nào đó và số tiền đó sẽ được dành cho nạn nhân A nạn nhân B? Bạn tìm thấy một mini-ad về việc một khách sạn nào đó sẽ miễn phí phòng một năm cho mười người đầu tiên đăng ký phòng tại khách sạn của họ qua mạng? Bạn đọc được một mẩu quảng cáo rằng một công ty giới thiệu việc làm nào đó có thể giúp bạn kiếm mười triệu đồng một tháng qua mạng, tất cả những gì bạn cần làm là gửi thông tin cá nhân của bạn cùng với thông tin về thẻ ngân hàng của bạn, thứ họ có thể trả lương vào? Nếu bạn tin tất cả những thứ đó, bạn sẽ biết lý do vì sao có những người chỉ ngồi máy tính và gửi đi những điều đó – và đó mới là những kẻ có thể kiếm được mười triệu đồng một tháng bằng những cách lừa đảo ngọt ngào như thế!
Hãy nhớ là không có khái niệm “nào đó” trong những vấn đề liên quan đến tiền!

Các giao dịch kiểu gà

Phương, một nữ sinh viên của trường ĐH Ngoại thương HN, tâm sự: “Mình từng dính vào một chuyện rất không đâu khi đọc trên forum có một topic bán nước hoa rẻ. Có đầy đủ thông tin về người bán và địa chỉ tại TP.HCM, vì mình ở Hà Nội nên người bán nói nếu muốn mua thì chuyển khoản vào tài khoản của họ rồi nước hoa sẽ được gửi ra. Thực ra mình cũng có tí băn khoăn và nghi ngờ, nhưng lúc đó mình nghĩ có địa chỉ của người đó ở đây, nếu họ lừa đảo thì sẽ bán hàng trong TP.HCM như thế nào, thêm nữa là vì nước hoa đó rất hay mà giá bán lại không cao – theo như người bán nói là vì xách tay nên miễn thuế. Mình tin và gửi tiền vào tài khoản đó.

Và thật đáng buồn là vài tuần sau thì topic đó biến mất, mình nhờ bạn trong TP.HCM đến địa chỉ đó hỏi thì người ta nói là chưa từng có ai bán nước hoa ở đây! Đúng là cái giá cho sự cả tin và ham rẻ!” Những kẻ lừa đảo lòng tin kiểu đó có thể lang thang khắp thế giới mạng để thực hiện đi thực hiện lại những chiêu thức mà đúng là chỉ có những người nhẹ dạ mới mắc phải. Công thức “nắm đằng chuôi hoặc không gì cả” phải được áp dụng bắt buộc trên mạng với người lạ - trừ khi bạn mua hàng của một hãng lớn và luôn luôn phải giữ lại hóa đơn chuyển tiền để có thể dùng khi cần.

Cách đây không lâu khi Acor công bố số lượng tiền các tài khoản ngân hàng bị mất mỗi năm lên đến hàng trăm triệu đôla – nhiều người mới ngỡ ngàng nhận ra không biết liệu có phải vì tài khoản của mình cũng là một trong số đó? Bởi nếu mỗi tháng tài khoản của bạn mất đi 10 đôla thì chưa chắc bạn đã nhận ra điều đó. Hãy nhân con số 10 đôla đó lên hàng trăm triệu hoặc nhiều hơn để biết lý do vì sao bạn cần trở nên cẩn trọng khi thực hiện những giao dịch trên mạng.Dù sao tiền thì có thể kiếm được nhưng thời gian thì không thể lấy lại. Vì thế đừng tốn thời gian trở thành một phần trong phi vụ lừa đảo của ai đó khi bạn biết chắc chắn mình sẽ không nhận lại được gì ngoài một bài học – thứ chỉ nên có một lần!

Nhật Minh